Nazwa zadania: Zorganizowanie wyprawy szlakiem wybranej formacji wojskowej związanej z regionem.

Szkoła: Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy w Braniewie

Opis zadania:

"Spotkał was ten zaszczyt niezmierny, że pierwsi pójdziecie do Królestwa i przestąpicie granicę rosyjskiego zaboru, jako czołowa kolumna wojska polskiego, idącego walczyć o oswobodzenie ojczyzny." Tymi słowami 6 sierpnia 1914r. przemówił do żołnierzy I Kompanii Kadrowej Józef Piłsudski. Kompania opuściła krakowskie Oleandry, kierując się ku granicy z Królestwem Polskim w celu wywołania powstania przeciw carowi Mikołajowi II. Jej wymarsz poprzedziło siedmiu ułanów pod dowództwem porucznika Władysława Beliny – Prażmowskiego. Był to pierwszy oddział kawalerii legionowej.

Historia Legionów – przyczyna powstania, szlak bojowy i żołnierze z nimi związani są powszechnie znani. Jednak w okresie zaborów Polacy „wybijali się na niepodległość” podczas powstania listopadowego czy styczniowego. Wcześniej w trakcie insurekcji kościuszkowskiej, a później podczas powstania wielkopolskiego czy powstań śląskich.

Szlaków bojowych było wiele, ale o niewielu wiemy i pamiętamy. O formacjach wojskowych pewnie jeszcze mniej. Sprawdźcie, czy w Waszym regionie znajduje się taki szlak i jakich formacji żołnierze na nim walczyli. Zorganizujcie wyprawę wybranym szlakiem, odpowiednio ją dokumentując.

Może ta wędrówka stanie się inspiracją do opracowania nowego szlaku?

Opis realizacji:

Zorganizowanie wyprawy szlakiem wybranej formacji wojskowej związanej z regionem Przygotowania do realizacji zadania trwały dość długo. Wychowankowie Ośrodka zaczęli poznawać historię miasta poprzez zwiedzanie i udział w lekcjach historii w Muzeum Ziemi Braniewskiej, uczestnicząc w zajęciach edukacyjnych w Bibliotece Miejskiej, poznając miasto Braniewo i jego zabytki. Miasto i okolice Braniewa to tereny od rozbiorów Polski w 1772 do 1945r. należące do Królestwa Prus. Dlatego też nie ma tu żadnych Miejsc Pamięci Narodowej, przemarszów i szlaków bojowych wojsk polskich. Pomimo usilnych poszukiwań w Bibliotece Miejskiej i Wojskowej nie natknęliśmy się na żadną informację o powstańcach listopadowych czy styczniowych. Poszukiwania trwały jednak do końca listopada 2018r. W listopadzie natrafiliśmy w Muzeum Ziemi Braniewskiej na nowo pozyskany eksponat - metalową tablicę. Przedstawia ona herb Królestwa Polskiego z okresu powstania listopadowego 1830-1831. Tablica prawdopodobnie pochodzi z I poł. XIXw. W rozmowie z kustoszem p, Jagodą Semków dowiedzieliśmy się, że została ona odnaleziona w okresie powojennym na jednym ze złomowisk w Elblągu (40 km od Braniewa) i przywieziona do podbraniewskiego Gronowa (7 km) skąd poprzez kilku właścicieli trafiła do Muzeum Ziemi Braniewskiej. Dowiedzieliśmy się również, że w latach 1831-1882 w Elblągu i okolicach przebywało kilkanaście tysięcy, internowanych przez władze pruskie, polskich żołnierzy, uczestników Powstania Listopadowego. W tym samym czasie w Elblągu stacjonowali polscy generałowie z ostatnim Naczelnym Wodzem Wojska Polskiego generałem Maciejem Rybińskim (1784-1874) - zdjęcie w załączniku. Była to jedyna wiarygodna informacja o polskich żołnierzach i patriotach. Dzięki zaangażowaniu w poszukiwania harcerzy i uczniów SOSW wnieśli oni wiele nowych informacji o historii naszego miasta i okolic.