Można odnaleźć całkiem sporo zdjęć dotyczących Gdyni i jej mieszkańców z okresu gdy Polska odzyskiwała niepodległość, a Gdynia stawała się miastem i polskim "oknem na świat". My jednak postanowiliśmy zadumać się nad zdjęciem, które nie zostało wykonane równo 100 lat temu, lecz trochę później. To zdjęcie przedstawia mauzoleum wybudowane ku czci i pamięci generała Gustawa Orlicz - Dreszera. Żołnierza Legionów Polskich, który zdezerterował z armii rosyjskiej aby walczyć w oddziałach wojska tworzonego przez Komendanta Piłsudskiego. Członka Polskiej Organizacji Wojskowej, uczestnika wojny polsko - bolszewickiej oraz współorganizatora zamachu majowego. Dreszer był obecny 12 maja 1926 r. przy boku Marszałka na moście Poniatowskiego, gdy Ten prowadził rozmowę z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim. Dowodził później oddziałami wiernymi Piłsudskiemu. Po zamachu majowym Dreszer pracował w GISZ, od 1930 r. pełnił obowiązki Inspektora Armii. On także prowadził kondukt pogrzebowy Marszałka w Warszawie w 1935 r. i złożył Komendantowi ostatni raport. Zginął tragicznie rok później w katastrofie lotniczej w Gdyni - Orłowie. I tu właśnie, w Gdyni został pochowany na, specjalnie dla niego utworzonym, Cmentarzu Marynarki Wojennej na gdyńskim Oksywiu. Tu wybudowano mauzoleum, które widzimy na załączonym zdjęciu. Gmach obłożony został płytami z białego piaskowca. Nad wejściem do krypty umieszczono napis ORLICZ-DRESZER, a po bokach figury Żołnierza Komendanta i Strażniczki Morza. W niedzielę , 16 lipca 1939 roku uroczyście przeniesiono tam trumnę , którą zakryto marmurową płytą z wyrzeźbioną postacią generała. Niestety mauzoleum nie przetrwało długo. 1 września 1939 r. Gdynia została zaatakowana przez wojska niemieckie. 19 września po długiej i bohaterskiej obronie Kępa Oksywska, na której znajduje się cmentarz skapitulowała. W niedługim czasie po kapitulacji mauzoleum zostało wysadzone przez Niemców, którzy chcieli zatrzeć ślady po polskich bohaterach. Generał Orlicz - Dreszer był symbolem łączącym walkę o Niepodległość z odbudową i rozwojem wolnej Polski, a w tym rozwojem Gdyni i spraw morskich. Dziś Cmentarz Marynarki Wojennej istnieje nadal i pochowanych jest tam wielu zasłużonych ludzi Morza - w tym admirał Józef Unrug, którego szczątki spoczęły tam w mijającym roku. Prezentujemy zatem zdjęcie nieistniejącego już mauzoleum gen. Dreszera. Zdjęcie wykonane na krótko przed wybuchem II wojny światowej, kiedy mieszkańcy Gdyni cieszyli się ostatnim latem wolności. Oraz zdjęcia współczesnego Cmentarza Marynarki Wojennej, który jest dla naszych uczniów miejscem szczególnej pamięci.