Szkoła: Prywatne Liceum Ogólnokształcące im. Ignacego Jana Paderewskiego w Lubaszu
Opis zadania:
Powstańcy styczniowi na warszawskich Powązkach, legioniści na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, Orlęta na Cmentarzu Orląt we Lwowie. Wiemy jak trafić na te mogiły. Są najczęściej zadbane i palą się na nich znicze.
Ale miejsc pochówku żołnierzy Niepodległej jest bardzo wiele. W Polsce i poza jej granicami. O wielu wiemy (Szlak Zachodni Powstania Wielkopolskiego, mogiły powstańców styczniowych, mogiły żołnierzy I wojny światowej). Ile pozostaje zapomnianych albo zaniedbanych?
Oddajcie chwałę bohaterom w wybrany przez siebie sposób (warta honorowa, specjalna szarfa, odnowienie mogiły lub napisów itd.). Postarajcie się zadbać szczególnie o te miejsca, które są mniej eksponowane.
Możecie pokusić się przygotowanie dalszej wyprawy np. na tereny dawnego Związku Sowieckiego, gdzie pochowani są polscy zesłańcy. Przy tej okazji można także nawiązać kontakt z ich potomkami.
Opis realizacji:
Lubasz jest niewielką miejscowością na terenie północnej Wielkopolski. Na tym terenie miały miejsce wydarzenia związane z powstaniem wielkopolskim, które wybuchło 27 grudnia 1918 roku po przyjeździe Ignacego Jana Paderewskiego do Poznania. W krótkim czasie zorganizowano tutaj 200-osobową kompanię dowodzoną przez płk. Zdzisława Orłowskiego. Brała ona udział m.in. w walkach o wsie Rosko i Wrzeszczyna. W czasie działań bojowych w styczniu i lutym 1919 roku poległo 12 powstańców z oddziałów płk. Orłowskiego. W 1925 roku pochowano ich we wspólnej mogile na cmentarzu parafialnym W Lubaszu. Na mogile tej stanął pomnik, którego centralnym elementem jest postać kobiety z wieńcem laurowym. Szczyt ozdobiła kamienna urna i leżący obok krzyż. Po bokach na niskich postumentach zwieńczonych orłami umieszczono tablice z nazwiskami poległych. Na obelisku widnieje sentencja: "Przechodniu: ucz się od nas jak kochać Ojczyznę". Na tym samym cmentarzu został pochowany ppłk Zdzisław Orłowski. Dowódca IV Okręgu Wojskowego w trakcie działań powstania wielkopolskiego, uczestnik wojny polsko - bolszewickiej, odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari V klasy, honorowy obywatel Lubasza, pochowany w 1982 roku w rodzinnym grobowcu Raczyńskich w Lubaszu. Chcąc uczcić pamięć poległych oraz ich dowódcy uczniowie Szkół im. Ignacego Jana Paderewskiego w Lubaszu zorganizowali akcję uporządkowania mogiły powstańców i grobu ppłk. Orłowskiego, a następnie przyozdobili oba pomniki wstęgą biało - czerwoną i zapalili symboliczne znicze biało - czerwone.