Opis zadania:
Miejsce pamięci, to coś więcej niż pomnik czy obelisk. To grób lub cmentarz wojenny; nieruchomość lub obiekt budowlany albo jego pozostałości, upamiętniające postaci lub wydarzenia znaczące dla Narodu i Państwa Polskiego, a w szczególności pomnik, krzyż przydrożny, kapliczka, kopiec, inny obiekt lub przedmiot związany z wydarzeniami czy postaciami znaczącymi dla naszego dziedzictwa; w szczególności tablica pamiątkowa.
Odszukajcie w swoim otoczeniu takie miejsca. Być może oprócz zaopiekowania się nim (przez dłuższy czas, a nie w ramach jednorazowej akcji) warto będzie przypomnieć z jakimi wydarzeniami jest związane albo zadbać o odnowienie czy zabezpieczenie terenu wokół. Miejsce pamięci może być także doskonałą inspiracją do dalszych poszukiwań – intelektualnych lub turystycznych.
Opis realizacji:
W ten sposób dzieci i młodzież OREW i NSPdP wraz z opiekunami przygotowywała się do obchodów Święta Zmarłych. W wielu miejscach martyrologii ziemi działdowskiej porządkowała groby i teren wokół nich, przy okazji zdobywając i poszerzając wiedzę historyczną, rozbudzając w sobie poczucie przynależności do lokalnej społeczności oraz rozwijając poczucie tożsamości narodowej. Podzieleni na zespoły porządkowaliśmy pięć różnych miejsc pamięci na terenie miasta Działdowa i okolicy. Prace te odbyły się na: 1. Cmentarzu przy parafii św. Wojciecha, na którym znajduje się Pomnik ofiar obozu działdowskiego 1939 – 1945 oraz kilkanaście pojedynczych mogił polskich żołnierzy poległych w okolicach Działdowa we wrześniu 1939 r. Przez obóz w Działdowie przeszło ok. 30 tys. osób, a około 15 tys. znalazło tu śmierć. 2. Cmentarzu wojennym przy ulicy Grunwaldzkiej, którego początki cmentarza sięgają 1914 r. Wtedy to pochowano tu pierwszych 25 poległych żołnierzy niemieckich, ofiary prowadzonych w mieście i okolicach walk niemiecko-rosyjskich. Cmentarz ten w literaturze niemieckiej najczęściej występuje pod nazwą Heldenhain, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza gaj bohaterów. W polskich dokumentach archiwalnych podawane są różne nazwy: cmentarz wojenny, honorowy bądź bohaterów. 3. Cmentarzu ewangelickim. Pierwsza wzmianka źródłowa na jego temat pochodzi z 1666 r. W 1812 r. otoczono go murem. Cmentarz oficjalnie zamknięto w 1979 r. 4. W Komornikach. W okolicach Działdowa na wzniesieniu w pobliżu wsi Komorniki, znajduje się pomnik, cmentarz i zbiorowa mogiłę, w której spoczywają prochy tysięcy więźniów pomordowanych w działdowskim obozie, w siedzibie gestapo, lasku komornickim i na cmentarzu żydowskim. Pomnik przedstawia olbrzymią dłoń wyciągniętą ku niebu jakby w pośmiertnym ostatnim wezwaniu. Wezwaniu tych, którzy spoczywają na tym wielkim cmentarzu zamordowani bestialsko przez nazistów, do tych, którzy przeżyli i tych, którzy tragedię wojny i hitlerowskiej okupacji znają tylko z opowieści. 5. Cmentarzu żydowskim. Cmentarz ten powstał w połowie dziewiętnastego wieku. Dokładna data jego założenia nie jest nam znana, z całą pewnością nekropolia funkcjonowała już w 1863 r. W czasach pierwszej i drugiej wojny światowej po lewej stronie tego cmentarza byli chowani żołnierze niemieccy, prawa zaś strona była "żydowska". Ostatni pochówek osoby pochodzenia żydowskiego - Minny Pieck - miał miejsce w maju 1939 roku. W drugiej połowie lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku ekshumowano lewą część cmentarza. Szczątki przeniesiono na cmentarz komunalny. Do dziś na powierzchni 0,3 ha zachowały się jedynie 3 nagrobki, z których najstarszy pochodzi z 1868 r. oraz ok. 30 mogił. Postanowiliśmy także, że nie będzie to jednorazowa akcja związana ze świętem zmarłych. Chcemy otoczyć te miejsca systematyczną opieką i tym samym dołączyć do innych mieszkańców Działdowa, którzy kultywują pamięć o historii własnego miasta.
| Lp. | Nazwa | Typ | |
| 1. | Obchody święta zmarłych - otaczamy opieka miejsca pamięci | link |