Nazwa zadania: Chwała bohaterom – uczczenie miejsc pochówku bohaterów związanych z walkami o wolną Polskę.

Szkoła: Szkoła Podstawowa nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Iławie

Opis zadania:

Powstańcy styczniowi na warszawskich Powązkach, legioniści na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, Orlęta na Cmentarzu Orląt we Lwowie. Wiemy jak trafić na te mogiły. Są najczęściej zadbane i palą się na nich znicze.

Ale miejsc pochówku żołnierzy Niepodległej jest bardzo wiele. W Polsce i poza jej granicami. O wielu wiemy (Szlak Zachodni Powstania Wielkopolskiego, mogiły powstańców styczniowych, mogiły żołnierzy I wojny światowej). Ile pozostaje zapomnianych albo zaniedbanych?

Oddajcie chwałę bohaterom w wybrany przez siebie sposób (warta honorowa, specjalna szarfa, odnowienie mogiły lub napisów itd.). Postarajcie się zadbać szczególnie o te miejsca, które są mniej eksponowane.

Możecie pokusić się przygotowanie dalszej wyprawy np. na tereny dawnego Związku Sowieckiego, gdzie pochowani są polscy zesłańcy. Przy tej okazji można także nawiązać kontakt z ich potomkami.

Opis realizacji:

Iława nie leżała na głównych szlakach walk wojennych. Jednak, ze względu na położenie geograficzne i połączenie kolejowe (tu przecina się linia kolejowa z południa na północ i ze wschodu na zachód Polski) jest miejscem, niedaleko którego przemieszczały się siły zbrojne. W związku z tym na najstarszym cmentarzu komunalnym przy ulicy Wyszyńskiego powstał Pomnik Nieznanego Żołnierza, a wokół niego mogiły z nieopisanymi krzyżami. Mogiły żołnierzy nieznanych, o których niewiele wiadomo. Cmentarz ten znajduje się niedaleko Szkoły Podstawowej nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Iławie, więc to uczniowie naszej szkoły odwiedzają miejsca spoczynku tych, którzy polegli w naszym mieście lub tu zostali pochowani. Chwała bohaterom! Uczniowie klas młodszych dbają na cmentarzu o groby, porządkują je, palą znicze, pełnią wartę honorową. Starsi uczniowie poszukują postaci historycznych związanych z naszym miastem. Udało im się dotrzeć do informacji o dwóch postaciach z początku II wojny światowej: 1. do kpr. Edmunda Szamlewskiego, iławianina, który jako jeden z pierwszych musiał zmierzyć się z niemiecką agresją, walcząc na Westerplatte. Pięknie opisała jego historię "Gazeta Iławska" (Załącznik nr 1): "W latach 1934-1938 Edmund Szamlewski służył w 5 Pułku Piechoty Legionów w Wilnie. — Tata pełnił służbę przy grobie, w którym pochowana jest matka Józefa Piłsudskiego i jego serce. Chodzi oczywiście o cmentarz Na Rossie, w okolicach którego mieszkała nasza mama. Tak właśnie, podczas pobytu w Wilnie, tata poznał swoją przyszłą żonę, Karolinę — mówi Henryk, który co ciekawe też jest, a właściwie był wojskowym. — Jestem starszym chorążym sztabowym wojsk rakietowych w stanie spoczynku — zdradza najstarszy z żyjących braci. [...]W 1938 roku Edmund Szamlewski, już jako kapral zawodowy, został przeniesiony na Westerplatte. 1. września 1939 roku stał się uczestnikiem jednego z najważniejszych wydarzeń w historii naszego kraju — wraz z innymi żołnierzami bronił Westerplatte przed atakiem hitlerowców". 2. do Józefa Alickiego, rotmistrza majora Hubala (Załącznik nr 2). Alicki razem ze 180 ułanami pozostał przy majorze Dobrzańskim i walczył z nim do ostatnich chwil, był "Najwierniejszym z wiernych". Na pamiątkę mieszkania J. Alickiego w Iławie w 2000 r. Rada Miejska w Iławie nadała Jego imię jednej z ulic. Opowiadanie o historiach tych dwóch bohaterów ma zwrócić naszym uczniom uwagę na fakt, że czasem mieszkamy blisko osób, które mogły mieć duży wpływ na sprawy naszej Ojczyzny. Często są to ludzie bardzo skromni i to naszym zadaniem jest ich wyszukać i uszanować. Pamięć o Bohaterach i nieznanych żołnierzach jest stałym zadaniem wychowawczym iławskiej "Jedynki". Jest to akcja, którą w naszej szkole pielęgnuje się i przeprowadza od lat. Dzięki niej oddajemy cześć zmarłym i uczymy się szacunku dla tradycji. Takie momenty skłaniają też do refleksji i zadumy, gdyż pamięć o zmarłych świadczy o żywych. Najczęściej młodzi ludzie odwiedzają cmentarze w grupach kilkukrotnie przed 1 listopada.