Nazwa zadania: Zorganizowanie wyprawy szlakiem wybranej formacji wojskowej związanej z regionem.

Szkoła: Szkoła Podstawowa nr 1 w Słupnie

Opis zadania:

"Spotkał was ten zaszczyt niezmierny, że pierwsi pójdziecie do Królestwa i przestąpicie granicę rosyjskiego zaboru, jako czołowa kolumna wojska polskiego, idącego walczyć o oswobodzenie ojczyzny." Tymi słowami 6 sierpnia 1914r. przemówił do żołnierzy I Kompanii Kadrowej Józef Piłsudski. Kompania opuściła krakowskie Oleandry, kierując się ku granicy z Królestwem Polskim w celu wywołania powstania przeciw carowi Mikołajowi II. Jej wymarsz poprzedziło siedmiu ułanów pod dowództwem porucznika Władysława Beliny – Prażmowskiego. Był to pierwszy oddział kawalerii legionowej.

Historia Legionów – przyczyna powstania, szlak bojowy i żołnierze z nimi związani są powszechnie znani. Jednak w okresie zaborów Polacy „wybijali się na niepodległość” podczas powstania listopadowego czy styczniowego. Wcześniej w trakcie insurekcji kościuszkowskiej, a później podczas powstania wielkopolskiego czy powstań śląskich.

Szlaków bojowych było wiele, ale o niewielu wiemy i pamiętamy. O formacjach wojskowych pewnie jeszcze mniej. Sprawdźcie, czy w Waszym regionie znajduje się taki szlak i jakich formacji żołnierze na nim walczyli. Zorganizujcie wyprawę wybranym szlakiem, odpowiednio ją dokumentując.

Może ta wędrówka stanie się inspiracją do opracowania nowego szlaku?

Opis realizacji:

Panie Edyta Baranowska i Elżbieta Bielec zabrały uczniów - członków Międzyszkolnego Klubu Historycznego im. Armii Krajowej Ziemi Radzymińskiej szlakiem walk z bolszewikami w 1920 roku a także szlakiem 85 pp Strzelców Wileńskich. Przewodnikiem był prezes Towarzystwa Przyjaciół Radzymina Pan Jan Wnuk. Najpierw zatrzymali się na Cmentarzu Żołnierzy Polskich 1920 roku, gdzie spoczywają szczątki żołnierzy polskich poległych w Bitwie Warszawskiej. To miejsce jest tak ważne, że znalazło się ono na trasie papieskiej pielgrzymki w 1999 roku. To tu 13 czerwca Ojciec Święty Jan Paweł II modlił się a także spotkał się z żyjącymi bohaterami wojny polsko - bolszewickiej, składając im hołd. Na pamiątkę tej niezwykłej wizyty w tym roku odsłonięto pomnik świętego już Jana Pawła II. Na mogiłach żołnierskich zapalili biało - czerwone znicze i chwilą ciszy oddali hołd poległym. W Białobrzegach, na skrzyżowaniu dróg, zobaczyli Pomnik Wolności wzniesiony w hołdzie Niezłomnym Żołnierzom Józefa Piłsudskiego. Na jego szczycie umieszczono potężnego orła, który dziobem rozrywa " kajdany niewoli ". Wśród bohaterów Bitwy Warszawskiej 1920 roku czołowe miejsce zajmuje dowódca I batalionu 28 Pułku Strzelców Kaniowskich, kapitan Stefan Pogonowski. Na jego grobie w rodzinnej Łodzi postawiono pomnik husarza i umieszczono napis "...Największemu z rycerzy poległych w obronie Ojczyzny przed nawałą bolszewicką w roku 1920.... Boże wzbudzaj nam często takich bohaterów i niebem ich nagradzaj." Grupa nie była w Łodzi, ale oddała hołd kpt. Stefanowi Pogonowskiemu przy pomniku w Wólce Radzymińskiej. Pan Jan Wnuk opowiedział o bohaterskich czynach tego młodziutkiego żołnierza i o okolicznościach odsłonięcia pomnika 14 września 1924 roku. Na trasie znalazła się również Kobyłka z Bazyliką św. Trójcy. Na zewnątrz uczniowie obejrzeli odkryte niedawno freski, a w podziemnej kaplicy mogli chwilą ciszy uczcić pamięć bardziej współczesnego bohatera ks. Jerzego Popiełuszki. Stamtąd udali się do Ossowa, miejsca licznych pamiątek związanych z ks. Ignacym Skorupką, który zginął na czele ochotniczej młodzieży atakującej wroga w bitwie pod Warszawą o świcie 14 sierpnia 1920 roku. Ileż to razy o ks. Skorupce pięknie mówił bp Józef Zawitkowski na mszach w Radzyminie. Podczas kazania głoszonego w 1995 roku mówił m.in. "...Warszawo, kiedy ty wystawisz pomnik księdzu Skorupce i bohaterskim obrońcom Warszawy? Warszawo, będziesz ty o tym pamiętać? Czy świat i Europa będą pamiętać? " My na pewno chcemy pamiętać. W Ossowie oddali też hołd ofiarom katastrofy smoleńskiej, bo tam właśnie posadzono 96 dębów i powstaje Panteon, który upamiętnia to tragiczne wydarzenie. Wspominając Bohaterów Niepodległej, nie pominęli oczywiście kpt. Ryszarda Downar - Zapolskiego, bohatera Słupna, którego pięknie uhonorowaliśmy w naszej szkole. Podczas jakiej lekcji historii w ławce szkolnej mogliby uczniowie tyle się dowiedzieć i tak choć trochę poczuć historię.