Nazwa zadania: Historia jednego zdjęcia - przygotowanie elementów albumu z okresu walki o wolną Polskę.

Szkoła: Szkoła Podstawowa nr 8 im. Bolesława Zygmunta Wirskiego w Chełmie

Opis zadania:

Nie robimy dziś pojedynczych zdjęć. Współczesny sprzęt pozwala na zrobienie wielu fotografii, praktycznie w dowolnym miejscu i czasie. Telefony komórkowe, smartfony czy aparaty cyfrowe dają niewyobrażalne możliwości. Bez pozowania, liczenia klatek z rolki, bez ciemni i wywoływania klisz. Mamy tych zdjęć tysiące, często nieopisanych, na których po latach nie potrafimy rozpoznać miejsc czy osób.

Wybierzcie z rodzinnych albumów JEDNO zdjęcie związane z okresem walk o niepodległość (nie musi to być czyn zbrojny - nauka, kultura czy rodzina także były miejscem walki o wolną Polskę na przestrzeni 123 lat). Opiszcie jego historię – kiedy powstało, w jakich okolicznościach, kto na nim się znajduje, jakiego wydarzenia dotyczy, jakie były jego losy itp.).

Opis realizacji:

Od wielu lat Szkoła Podstawowa nr 8 w Chełmie sprawuje opiekę nad miejscem straceń zwanym przez chełmian „Targowica”. Na pomniku, wśród 36 nazwisk, wyryto godność Ignacego Sałaty. Wszyscy zastanawiali się, czy żołnierz ze zdjęcia i rozstrzelany przez Niemców bohater to ta sama osoba. Z pomocą przyszła p. Dorota Bida, historyk z Muzeum Ziemi Chełmskiej, która nie tylko potwierdziła tożsamość mężczyzny, ale także skontaktowała gimnazjalistów z jego rodziną. Z obszernego wywiadu wynika, że Ignacy Sałata urodził się 10 października 1912 r. Pochodził z rodziny chłopskiej. Był synem Kornelii i Jana Sałaty. Przed wojną służył w 7 Pułku Artylerii Lekkiej w Chełmie. Walczył w kampanii wrześniowej. Podczas okupacji niemieckiej przybrał pseudonim konspiracyjny „Świrski” i jako żołnierz Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej był komendantem Placówki nr 1 w Rejowcu. Za działalność konspiracyjną został skazany na śmierć i rozstrzelany. Miał 32 lata. Podczas spotkań w muzeum uczniowie niespodziewanie poznali córkę brata Damazego Podlewskiego. I ona miała do opowiedzenia ciekawą historię. Damazy Podlewski urodził się 4 grudnia 1921 r. był synem Heleny z domu Janiak i kapitana Michała Podlewskiego - zamordowanego przez NKWD w Charkowie polskiego oficera. Damazy w czerwcu 1939 roku zdał maturę w Gimnazjum im. Stefana Czarnieckiego. 15 września 1939 r. wraz z ojcem oraz oficerami Rejonowej Komendy Uzupełnień chroniącymi akta wojskowe, pod eskortą kilku żołnierzy, wyruszył z Chełma w kierunku granicy rumuńskiej. Po aresztowaniu ojca przez Sowietów 20 września w okolicach Równego powrócił do Chełma i jako pracownik referatu aprowizacyjnego Starostwa Powiatowego zaopatrywał organizacje podziemne w odzież, buty i benzynę. Za działalność konspiracyjną został skazany na śmierć i rozstrzelany na „Targowicy”. Miał 23 lata. W przeddzień Święta Zmarłych drużyna harcerska „8 WIR” pod opieką druhny Moniki Szlagowskiej oraz gimnazjaliści z klasy III c – wychowankowie p. Marzeny Boćwińskiej uczestniczyli w żywej lekcji historii. Nie tylko złożyli hołd bohaterom, ale także poznali sylwetki dwóch młodych mężczyzn, którzy walczyli o wolność Polski i oddali dla niej swoje życie. Uczestnicy projektu dotarli do nieznanych dotychczas mieszkańcom Chełma życiorysów Damazego Podlewskiego i Ignacego Sałaty. Byli dla świata niewidzialni - przywrócono im tożsamość. Doskonałym uzupełnieniem stał się film i album o bohaterach.

Załączniki

Lp. Nazwa Typ
1. oficerowie.jpg image/jpeg
2. Byli dla świata niewidzialni - film o bohaterach. link
3. Targowica 1944 - album link