Opieka nad "Pomnikiem Sybiraków" zaczęła się dla nas harcerzy ze Szkoły Podstawowej nr 3 kilka lat temu. Kiedyś w okolicach wszystkich świętych odwiedzaliśmy cmentarz przy ul. Morskiej, aby uprzątnąć opuszczone groby. Przy pomniku spotkaliśmy starszego pana, który opowiedział nam wiele historii związanych z przesiedleniami ludności polskiej na Sybir. Prosił nas abyśmy pamiętali o tych, którzy nie mieli okazji wrócić do Ojczyzny. Podjęliśmy wtedy decyzję, że będziemy przy tym pomniku wystawiać warty honorowe w dniu 1 listopada. Kilka lat temu starszy pan zmarł, ale my nadal pełnimy swą służbę przy "Pomniku Sybiraków". W tym roku z okazji 100 lecia odzyskania niepodległości zgłębiliśmy również historię Sybiraków pod kątem tego okresu. Dowiedzieliśmy się, że pierwsi Polacy znaleźli się na Sybirze jako jeńcy wojenni w pierwszej połowie XVII wieku, a następnie wzrost zesłań nastąpił po rozgromieniu konfederatów barskich w 1768-1772 r. Kolejne zesłania z powodu uczestnictwa w spiskach, powstaniach, konspiracji, miały miejsce w latach 30. i 40. XIX wieku. Najwięcej naszych rodaków trafiło na Syberię w wyniku klęski powstania styczniowego (lata 1863‒1864). W ostatnim dwudziestoleciu XIX wieku „zsyłani” byli głównie uczestnicy nielegalnego ruchu rewolucyjnego, a od początku XX wieku liczba zesłańców stale zwiększała się. W wyniku tych działań w roku 1910 na Syberii przybywało od 48 do 52 tys. Polaków. Sybir jest bowiem symbolem prześladowań, katorgi, ucisku, martyrologii, zniewolenia, świadectwem niszczenia polskiej państwowości i tłumienia niepodległościowych dążeń – najpierw przez carat rosyjski, a od II wojny światowej – przez totalitaryzm radziecki. W naszym mieście, żyją do dzisiaj osoby lub potomkowie osób, które wiedzą czym był Sybir. Ich wspomnienia, mimo upływu czasu są nadal wypełnione smutnymi i trudnymi emocjami. Jesteśmy dumni, że możemy w takiej formie uczcić pamięć wszystkich tych, którzy przez lata zostali przesiedleni i zesłani na Sybir, tych którzy nie doczekali powrotu do Ojczyzny. W roku stulecia daty 1939-1956 wyryte stały się dla nas "umowne", gdyż pełniąc warty każdy z nas oddawał cześć wszystkim Sybirakom, również tym których los wygnał na Sybir w okresie 123 lat zniewolenia Ojczyzny, którzy nazywali go "więzieniem bez krat", "domem niewoli" czy "lodowatym piekłem".