Szkoła: Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jarosława Dąbrowskiego w Olsztynie
Opis zadania:
Polska odzyskała niepodległość w roku 1918, jednak do końca grudnia wyzwolono jedynie ziemie byłej kongresówki i część zaboru austriackiego ze Lwowem. Granice II Rzeczypospolitej nie były jeszcze ustalone prawnie ani faktycznie. Ostateczny kształt II Rzeczpospolita przybrała w 1922 roku w wyniku plebiscytów, powstań śląskich, powstania wielkopolskiego, wcielenia do Polski Wileńszczyzny oraz wojen z Ukrainą i Rosją sowiecką. Poza granicami pozostawały: Wolne Miasto Gdańsk, Warmia, okolice Elbląga i Malborka. W 1938 roku Polska anektowała Zaolzie oraz część Spiszu i Orawy.
Po II wojnie światowej w 1945 roku, po podpisaniu porozumień w Jałcie i Poczdamie, granice objęły tereny zachodnie po Odrę i Nysę Łużycką, a na północy wzdłuż wybrzeża Bałtyku. Południowa granica, z wyjątkiem Zaolzia, które powróciło do ówczesnej Czechosłowacji, pokryła się z granicą przedwojenną. Na wschodzie ustalono granicę na Bugu (z korektą w 1951).
Dowiedzcie się, gdzie mieszkali wasi dziadowie 100 lat temu. Może w Lublinie, gdzie nowo powstały Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej w ogłoszonym manifeście oczekiwał, że lud niemiecki rozkaże niezwłocznie swym wojskom opuścić wszystkie ziemie polskie? Może w Krakowie, gdzie już 31 października 1918 polscy oficerowie armii austriackiej pod dowództwem 29 – letniego porucznika Antoniego Stawarza dokonali bezkrwawego przejęcia władzy? A może na Warmii czy Mazurach, gdzie na powrót do Polski trzeba było poczekać jeszcze kilkadziesiąt lat lub na Kresach, które teraz pozostają poza naszymi granicami?
Zajrzycie do domowych archiwów. Może dysponujecie rodzinnymi zapiskami czy zdjęciami, które mogą stać się kanwą do ciekawego artykułu? Odwiedźcie miejsca, w których wtedy mieszkali wasi dziadowie. Do sprawozdania dołączcie przygotowany artykuł wraz z informacją, gdzie został opublikowany.
Opis realizacji:
Przy realizacji zadania "Gdzie byli nasi dziadowie 100 lat temu?" wdarła się niepewność. Czy w naszej szkole znajdziemy uczniów, którzy mogą pochwalić się przodkami aktywnie uczestniczącymi w walce o odzyskanie przez Polskę niepodległości? Przecież Olsztyn, po I wojnie światowej nie wszedł w skład Rzeczypospolitej i był częścią Republiki Weimarskiej, a później III Rzeszy. Aby zbadać sytuację, nauczyciel historii w SP 2 w Olsztynie Pan Wojciech Orchowski, we wrześniu, podczas zebrań, odwiedził rodziców poszczególnych klas i przybliżył im założenia projektu. Poprosił też o przekazanie wiadomości na temat przodków z lat 1914- 1921, jak i z okresu II wojny światowej. Okazało się, że odzew był bardzo duży. Informacje napływały przez cały wrzesień i październik w formie wspomnień, dokumentów, prezentacji multimedialnych, a ich ilość była zdumiewająca. Nie spodziewaliśmy się takiego odzewu. Wszystkie te materiały zostały przez nas zanalizowane i przebrane. Został powołany zespół uczniowski, którego zadaniem było wykonanie filmu na podstawie zebranych i usystematyzowanych wspomnień. W skład zespołu wchodzili uczniowie klasy VIII i: Kacper Siwecki, Wiktoria Byszko, Oliwier Dąbrowski, Kamil Lipiński, Dominika Szymaniak, Anastazja Maciąg, Katarzyna Krzewska i Maciej Podliński. Zebrane materiały zostały podzielone i umieszczone w 35 minutowym nagraniu w 4 rozdziałach: sprawa polska w czasie I wojny światowej ( Legiony i inne formacje polskie), walki o granice 1918 - 1921 ( powstanie wielkopolskie, wojna polsko-bolszewicka), plebiscyt na Warmii i Mazurach oraz wspomnienia z czasów II wojny światowej. Zebrana całość opowiada widzom o tym, co robili nasi przodkowie 100 lat temu. Film ten został zaprezentowany wszystkim uczniom i rodzicom naszej szkoły, podczas szkolnych uroczystości z okazji obchodów Święta Niepodległości- dnia 9 listopada 2018 roku. Projektem naszym zainteresowaliśmy redaktora Grzegorza Szydłowskiego z "Gazety Wyborczej", któremu przedstawiliśmy naszą pracę, zebrane archiwalia oraz przygotowany materiał do artykułu. Dziennikarz zobowiązał się do napisania artykułu, w którym miał przybliżyć inicjatywę społeczności SP 2. Artykuł ukazał się w internetowym wydaniu Gazety w dniu 9 listopada 2018 roku pod tytułem: 700 uczniów w marszu niepodległościowym w Olsztynie. W drugiej jego części autor przytacza postacie przodków naszych uczniów: poetki warmińskiej Marii Zientary Malewskiej, Mariana Rejewskiego- jednego z matematyków, którzy złamali kod maszyny szyfrującej Enigma, Franciszka Matyczyńskiego- uczestnika Powstania Wielkopolskiego, czy Hipolita Gardockiego- żołnierza Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego, walczącego podczas I wojny światowej. Tych postaci i ich życiorysów zostało udokumentowanych znacznie więcej. Realizacja zadania była uczniów bardzo dobrą lekcją historii, gdyż mogli oni bezpośrednio i namacalnie poznać bohaterów walki o niepodległość, korzystając ze źródeł będących w zasobach ich własnych rodzin.