Nazwa zadania: Droga do wolności mojej miejscowości – przygotowanie wystawy.

Szkoła: Szkoła Podstawowa nr 1 w Żywcu

Opis zadania:

Jan Kanty Działyński, ostatni z rodu Działyńskich, właściciel dóbr Kórnik k. Poznania. W procesie berlińskim w roku 1864 skazany zaocznie za udział w powstaniu styczniowym na karę śmierci i konfiskatę dóbr. Spędził na emigracji pięć lat; uzyskał amnestię i zwolnienie od zarzutów w kwietniu 1869. Po powrocie do Wielkopolski zaangażował się w działalność społeczną i kulturalną. Poszerzał zbiory biblioteki kórnickiej, wydawał źródła do dziejów polskich oraz fundował stypendia dla niezamożnej młodzieży.

O Hipolicie Cegielskim tak powiedział Tadeusz Janicki z UAM w Poznaniu: "Wraz z jego śmiercią społeczeństwo polskie utraciło jednego z przywódców, który w szczególny sposób przyczynił się do budowania jego kulturowej tożsamości i rozpoczęcia gospodarczej modernizacji. Zadecydowały o tym jego wiedza, aktywność społeczna i gospodarcza jak również temperament, charyzma świetnego mówcy oraz pragmatyzm i upór w działaniu. (...) Łączył w sobie wiedzę i wielką kulturę osobistą z humanistycznymi i liberalnymi ideałami oraz głębokim zrozumieniem dla spraw materialnych i rozwoju gospodarczego ziem polskich, stanowiących ważny element popieranej i rozwijanej przez niego na gruncie poznańskim pracy organicznej."

W grudniu 1914 roku siostry benedyktynki i ich klasztor w podkrakowskich Staniątkach znalazł się w samym środku walk. Jako kwaterę dla siebie wybrało go rosyjskie dowództwo, a strona austriacka - wiedząc o tym - ostrzeliwała go zaciekle artylerią. Zginęło dwóch księży, a siostry w obawie o swoje życie ewakuowały się z klasztoru. W ścianach klasztornych budynków do dziś można oglądać pociski, które wtedy zostały wystrzelone.

Trzy różne miejsca, trzy różne drogi do niepodległości. Każda inna, a wszystkie równie ważne. Poznajcie historię swojej miejscowości i wybierzcie ścieżkę, którą przedstawicie na wystawie. Przygotowanie wystawy może być także dobrą okazją do kontaktu z mieszkańcami Waszej miejscowości, uzyskanie od nich relacji lub nawet wypożyczenia (skopiowania) materiałów. Ważne jest, aby idea wystawy była czytelna dla zwiedzających.

Opis realizacji:

Od września do listopada 2018 roku uczniowie naszej szkoły zdobywali wiedzę i zbierali materiały na temat historii Żywca i losów jego mieszkańców w czasie I wojny światowej i w pierwszych latach istnienia II Rzeczpospolitej. Mówili na ten temat na lekcjach historii i uczestniczyli pod opieką nauczycieli w różnych inicjatywach zorganizowanych w związku z tą tematyką w naszym mieście. Uczniowie z kółka historycznego wzięli udział w spotkaniu zorganizowanym w Żywieckiej Bibliotece Samorządowej z okazji "Europejskich Dni Dziedzictwa" pt.: "Śladami żywieckich legionistów". Śladami naszych przodków poprowadził nas pan M. Miodoński, autor książki o tej tematyce. Wspomnieniami o swoich dziadkach - legionistach podzielili się także mieszkańcy obecni na spotkaniu np.: p. W. Cader i p. T. Rachwalski. Uczniowie zwiedzili też wystawę w Towarzystwie Miłośników Ziemi Żywieckiej upamiętniającą postać naszego rodaka - Józefa Gibasa weterana I wojny światowej i uczestnika wojny polsko - bolszewickiej. Uczniowie klas starszych uczestniczyli w lekcjach muzealnych w żywieckim muzeum, gdzie mogli obejrzeć oryginalne zdjęcia, dokumenty, listy, elementy umundurowania i uzbrojenia z tamtych czasów. Zgromadzoną w wyniku tych działań wiedzę wykorzystali do wykonania na lekcjach historii plakatów, a następnie do zorganizowania na Święto Niepodległości wystawy plenerowej pt.: "Droga do wolności mojej miejscowości". Przedstawili na plakatach bohaterów naszej lokalnej historii m. in. : por. Leonarda Rybarskiego, który 7 sierpnia 1914 roku wymaszerował z 127 ochotnikami na front, Tadeusza Janicha - który na czele młodzieży z drużyn sokolich ruszył do walki 25 sierpnia 1914 roku oraz Henryka Gąszczeckiego - absolwenta Szkoły Realnej w Żywcu, który był jedną z pierwszych ofiar wojny z Ziemi Żywieckiej i wielu innych. Pokazali też wysiłek mieszczan żywieckich, którzy nie szczędzili sił i środków, by wyekwipować swoich synów na front. Nie zapomnieli o kobietach, naszych prababkach, które przez całą wojnę prowadziły szpital wojskowy w miejscowej szkole, szyły mundury itp. Uwiecznili na plakatach pierwszy dzień wolności - 31 października - gdy Żywczanie rozbroili austriacki garnizon i przejęli władze w mieście. Wystawa cieszyła się dużym zainteresowaniem wśród uczniów, rodziców i gości odwiedzających naszą szkołę.Była ważnym wydarzeniem w społeczności lokalnej, a dla wielu stała się źródłem wiedzy o naszych przodkach, którzy ponad 100 lat temu odpowiedzieli na zew wolności. Chwała Bohaterom!